Niemiecka wymowa: zasady

Wymowa niemiecka jest stosunkowo łatwa dla Polaków. Poznaj podstawowe zasady i reguły, dzięki którym będziesz w stanie wymawiać słowa i zdania w sposób zrozumiały dla osób niemieckojęzycznych. Oddzielnie przedstawiamy wymowę samogłosek i spółgłosek. Zaczynamy!

1. Samogłoski

W języku niemieckim występują samogłoski krótkie i długie:
– (derMann [man] (mężczyzna) – (derAal [a:l] (węgorz),
– zusammen [tsuzamən] (razem) – (derMut [mu:t] (odwaga).

Niemiecki ma w alfabecie kilka samogłosek, które nie istnieją w języku polskim. Poniżej przedstawiamy te samogłoski, których wymowa mniej lub bardziej różni się od wymowy samogłosek polskich:

– [ɪ]: wymawia się podobnie jak polskie y, ale wargi są mniej napięte, a język układa się trochę wyżej względem podniebienia, np. (dieMitte [mɪtə] (środek).

– [y]: język układa się tak samo, jak do wymowy samogłoski i, a wargi zaokrąglamy, podobnie jak przy wymowie samogłoski u, np. (dieTür [ty:r] (drzwi). Samogłoska [y] najczęściej jest zapisywana przy użyciu litery ü. W wyrazach rodzimie niemieckich [y] jest zazwyczaj długie.

– [ʏ]: język układamy jak do wymowy samogłoski [ɪ], ale wargi muszą być bardziej zaokrąglone, np. (dasGlück [glʏk] (szczęście). Do zapisu tej samogłoski również służy litera ü.

– [ø]: język układamy tak, jak do wymowy e zamkniętego (kąciki ust muszą być bardziej oddalone od siebie niż przy wymowie polskiego e), a wargi silnie zaokrąglamy, np. (derKönig [kø:niç] (król); samogłoskę [ø] zapisujemy przy użyciu litery ö.

– [oe]: język układamy jak do wymowy samogłoski e, a wargi zaokrąglamy jak przy wymowie samogłoski o, np. (dieHölle [hoelə] (piekło). Ta samogłoska też jest zapisywana przy użyciu litery ö.

Oprócz liter ö i ü w języku  niemieckim istnieje też litera ä, np. wählen [væ:lən] (wybierać). Wymawia się ją w sposób zbliżony do wymowy polskiego e.

Poniższe grupy dwóch samogłosek czytamy następująco:
– eiai jako aj [ai̯], np. meinen [mai̯nən] (sądzić), (derMain [mai̯n] (rzeka Men)

– äueu jako oj [ɔi̯], np. (derRäuber [rɔi̯bɐ] (rozbójnik), beugen [bɔi̯gən] (zginać)

– ie jako i lub y [i / ɪ], np. verlieren [fɛrli:rən] (przegrywać), (dasViertel [fɪrtəl] (ćwiartka).

Grupa -er na końcu wyrazów redukuje się w wymowie do jednej głoski, zbliżonej do polskiego a, np. (derLehrer [le:rɐ] (nauczyciel).

Głoska h występująca po samogłosce jest zasadniczo niema, ale poprzedzająca ją samogłoska wymawiana jest jako głoska długa, np. (dieLehrerin [le:rɛrin] (nauczycielka). Natomiast H występujące na początku słowa jest wymawiane, np. (derHahn [hɑ:n] (kogut).

2. Spółgłoski

Spółgłoski w języku niemieckim wymawiane są we większości tak samo jak w języku polskim. Wyjątki od tej reguły to:

– c: czytane jako k przed samogłoskami ao oraz oraz przed spółgłoskami, np. (dasCafé [kafe] (kawiarnia), (dieCreme [kræ:m] (krem).

– ck: czytane jako k, np. (dieDecke [dɛkə] (kołdra).

– ch oraz g: czytane podobnie jak polskie ś po samogłoskach äeiöü – np. ich [iç] (ja); po dyftongach eieuäu – np. (dieEiche [ai̯çə] (dąb); po spółgłoskach rlm– np. (dieMilch [milç] (mleko); w końcówkach –ig – np. lebendig [lebɛndiç] (żywy); w przyrostku zdrabniającym -chen – np. (dasMädchen [mædçən] (dziewczynka); w wyrazach pochodzących z innych języków – np. (dieChemie [çemi:] (chemia).

– s: czytane jako sz przed p oraz t na początku wyrazów rodzimie niemieckich, np. (derSpiel [ʃpi:l] (gra, zabawa); s: czytane jako z przed samogłoską lub między dwoma samogłoskami, np. (dieSocke [zɔkə] (skarpeta), (derRiese [ri:zə] (olbrzym).
grupa spółgłosek sch: czytana jako sz, np. (dieSchule [ʃulə] (szkoła).
grupa spółgłosek ss: czytana jako s, np. müssen [mysən] (musieć).

– t: czytane jako c przed samogłoską w wyrazach obcego pochodzenia, np. (dieNation [natsi̯o:n] (naród).

grupa spółgłosek tsch: czytana jako cz, np. deutsch [dɔi̯tʃ] (niemiecki).

– v: czytane jako f na początku wyrazów rodzimie niemieckich, np. (dasVerbot [fɛrbo:t] (zakaz).

– z: czytane jako c, np. (dasZiel [ci:l] (cel).

– Literę ß wymawia się jako s, np. (dasMaß [mɑ:s] (miara).

Korzystając z naszej platformy, wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie. W każdym momencie możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu plików cookie w Twojej przeglądarce.